Kjörgripur mánaðarins

Drög Tryggva Magnússonar að lýðveldisskjaldarmerkinu

Í handritasafni Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns er varðveitt mikið safn teikninga eftir Tryggva Magnússon. Segja má að Tryggvi hafi verið helsti teiknari þjóðarinnar á fyrri helmingi 20. aldar. Auk þess að myndskreyta bækur og tímarit teiknaði hann fornmannaspil , merki Alþingishátíðarinnar 1930, héraðamerki, fjórðungamerki, peningaseðla og póstflugsmerki þar sem landvættirnar, ættaðar úr Heimskringlu Snorra Sturlusonar, voru grunnstef.

Þegar leið að endurreisn lýðveldisins 1944, fól Björn Þórðarson forsætisráðherra  þremur ráðuneytisstjórum; Vigfúsi Einarssyni, Agnari Kl. Jónssyni og Birgi Thorlacius, ásamt Matthíasi Þórðarsyni þjóðminjaverði, að láta gera breytt skjaldarmerki. Matthías hafði verið ráðunautur um gerð landvættaskjaldarmerkisins sem Ríkarður Jónsson teiknaði 1919 og hafði hann milligöngu um að fá  marga helstu myndlistarmenn þjóðarinnar til þess að gera tillögur að nýju skjaldarmerki, svokölluðu lýðveldismerki.

Fór svo að teikning Tryggva Magnússonar var samþykkt og opinberuð á ríkisráðsfundi 17. júní 1944 sem skjaldarmerki lýðveldisins Íslands. Kórónan var felld í burtu af merkinu og lögun skjaldarins breytt. Skjaldberarnir voru teiknaðir með öðrum hætti en áður og einnig undirstaðan, sem skjöldurinn hvíldi á. Við gerð undirstöðunnar hafði Tryggvi í huga „kirkjugólfið” á Kirkjubæjarklaustri. Frummyndin og tillögurnar eru varðveittar í Þjóðminjasafninu, en skissur og aðrar teikningar eru varðveittar á Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni og í einkaeigu.

Sýning umTryggva Magnússon og skjaldarmerkið stendur út janúar í safninu:

http://landsbokasafn.is/index.php/news/718/15/Tryggvi-Magnusson-og-skjaldarmerkid

➜ Eldri kjörgripir