Þjónusta

Hér er að finna upplýsingar um aðgengi fyrir fatlað fólk.

Þjóðarbókhlaðan er að jafnaði opin virka daga frá kl. 9:00. Opnunartími er breytilegur um helgar, á sumrin, á prófatíma og á helgidögum.

Kynning á sögu, hlutverki, safnkosti og skipulagi. Beiðni um almenna kynningu.

Áhersla er lögð á að kynna vinnuaðstöðu og þjónustu sem nemendum stendur til boða auk helstu upplýsingaleiða. Vefur Lbs-Hbs, leiðarvísar.is og lbs.leitir.is kynnt. Beiðni um kynningu.

Starfsmenn og nemendur íslenskra háskóla geta bókað hópvinnuherbergi á vef safnsins. Herbergin eru á 3. og 4. hæð Þjóðarbókhlöðu og taka 3-10 í sæti. Athugið að lágmarksstærð hópa sem geta bókað hópvinnuherbergi eru þrír einstaklingar.

Sérfræðingar í upplýsingaþjónustu bjóða upp á stutta leiðsögn í heimildaleit. Hafið samband við upplýsingaþjónustu upplys (hjá) landsbokasafn.is , í síma 525 5685 eða lítið við í þjónustuborði á 2. hæð og fáið góð ráð við heimildaleitir.

Bókasafnsskírteini eru afgreidd í þjónustuborði á 2. hæð gegn framvísun skilríkja með mynd og kennitölu. Bókasafnsskírteini er innifalið í skólagjöldum nemenda við Háskóla Íslands, starfsmenn HÍ fá skírteini án endurgjalds, en aðrir greiða árgjald samkvæmt sjá gjaldskrá. Erlendir stúdentar í Háskóla Íslands þurfa að fylla út beiðni um bókasafnsskírteini.

Bókasafnsskírteini eru gefin út á einstakling og ber eigandi skírteinis fulla ábyrgð á þeim gögnum sem hann fær að láni. Glatist eða skemmist safnefni í vörslu lánþega þarf hann að greiða andvirði þess. Frekari upplýsingar utlan (hjá) landsbokasafn.is eða í síma 525 5681.

Safnið sér um samlagsáskrift á landsvísu að WebDewey, sem er Dewey flokkunarkerfið á netinu. Safnið sér um allt utanumhald, fjármál og úthlutar aðgangsorðum.

DOI númer eru varanleg rafræn auðkennisnúmer fyrir tímaritsgreinar og annað sem gefið er út á rafrænu formi á internetinu. Með því hengja DOI númer við greinar er varanleg og auðfinnanlega slóð á internetinu tryggð jafnvel þótt hefðbundin vefslóð breytist. Útgefendur fræðitímarita geta sótt um DOI númer fyrir greinar í tímaritum sínum í gegnum safnið með því að fylla út eyðublað.  Mælst er til þess að útgefendur sæki um DOI númer rétt fyrir útgáfu nýs heftis. Ath. að allar upplýsingar um grein þurfa að liggja fyrir sem og tengill á hverja grein fyrir sig.  Nánari upplýsingar margret.gunnarsdottir (hjá) landsbokasafn.is

Doktorsnemar geta skilað rafrænu eintaki doktorsritgerðar sinnar í varðveislusafnið Opin vísindi, sjá leiðbeiningar. Doktorsritgerðir þurfa að hafa ISBN númer. Sækja þarf um ISBN númer.
Höfundar eru einnig hvattir til að sækja um ORCID auðkenni. ISBN og ORCID eiga að birtast aftan á titilsíðu doktorsritgerðar ásamt öðrum bókfræðiupplýsingum.

Lbs-Hbs býður doktorsnemum við Háskóla Íslands að bóka tíma í einstaklingsaðstoð í EndNote hjá sérfræðingum safnsins. Einstaklingsaðstoðin er hugsuð fyrir þá sem nota EndNote en þurfa aðstoð með tiltekin atriði/vandamál.

Nauðsynlegt er að bóka tíma með því að senda póst á netfangið upplys (hjá) landsbokasafn.is.

Kynning á heimildarskráningarforritinu EndNote. Farið í gegnum grunnatriði er varða skráningu og varðveislu heimilda í EndNote. Beiðni um EndNote kynningu.

Hægt er að endurnýja lán allt að 6 sinnum ef annar lánþegi bíður ekki eftir efninu. Með innskráningu á lbs.leitir.is geta lánþegar endurnýjað lán sín. Sjá nánar í leiðarvísinum um leitir.is.

Gagnasöfn í áskrift bókasafnsins og Háskóla Íslands eru aðeins aðgengileg á háskólanetinu. Ef tölva er ekki tengd háskólanetinu getur verið lokað á ýmsar tengingar og aðra möguleika. Starfsmenn og nemendur HÍ geta notað gögnin utan háskólanetsins með VPN-tengingu, sjá nánar.

Þeir sem skráðir eru í fjarnám við Háskóla Íslands hafa sömu réttindi og aðrir nemendur háskólans og leitast er við að veita þeim sambærilega þjónustu. Fjarnemar utan höfuðborgarsvæðisins geta fengið bækur sendar með pósti og greiðir safnið póstburðargjald aðra leiðina. Beiðnir um bókasendingar má senda á utlan (hjá) landsbokasafn.is  eða hafa samband við útlánadeild í síma 525 5681.

Til þess að taka frá efni, þarf lánþegi að vera skráður inn á leitir.is (lbs.leitir.is) með lykilorði sínu. Sjá nánar í leiðarvísinum um leitir.is.

Fyrir alla nema HÍ hvenær sem er á námstímanum. Fræðslan er tengd verkefnavinnu í einstökum námskeiðum og nemendum kennt að leita að heimildum í tengslum við það. Fræðslan getur bæði farið fram í húsakynnum safnsins í Þjóðarbókhlöðu eða kennarar pantað upplýsingafræðing í tíma, senda beiðni um fræðslu.

Safnið býður upp á fjölbreytta fræðslu og kynningar sem miða að því að auka upplýsingalæsi og færni í akademískum vinnubrögðum. Þessi þjónusta er fyrir nemendur Háskóla Íslands en einnig er reynt að sinna óskum annarra hópa fyrir heimsóknir og kynningar, senda beiðni um kynningu.

Safnið tekur við bókagjöfum sem styrkja bókakost safnsins og eru í samræmi við aðfangastefnu þess, nánari upplýsingar gjafir (hjá) landsbokasafn.is.

Starfsfólk millisafnalána ljósritar eða skannar greinar og bókarkafla úr ritum safnsins. Ekki þarf að hafa bókasafnsskírteini til að nýta sér þessa þjónustu. Greinaþjónustan er gegn gjaldi, sjá gjaldskrá. Nemendur og starfsmenn HÍ fá 50% afslátt af þessari þjónustu.

Kynnt er vinnuaðstaða og þjónusta sem stendur nemendum til boða ásamt helstu upplýsingaleiðum. Fjallað um leitartækni, lbs.leitir.is, vef Lbs-Hbs og leiðarvísar.is. Í fræðslunni er lögð áhersla á einstakar fræðigreinar í samráði við kennara. Helstu gagnasöfn í viðkomandi fræðigrein kynnt, senda beiðni um kynningu.

Farið er í ýmis hagnýt atriði varðandi heimildaleitir, skil í Skemmu o.fl., allt eftir óskum kennara,

senda beiðni um kynningu.

Handbók skrásetjara Gegnis (HASK) tekur til allrar bókfræðilegrar skráningar í Gegni, skráningar íslenskra gagna og erlendra, hvert sem efnisformið er. Handbókinni er ætlað að stuðla að vönduðum og samræmdum vinnubrögðum. Notendur hennar eru skrásetjarar safna sem aðild eiga að Gegni. Ábendingar um handbókina má senda á hask (hjá) landsbokasafn.is.

Handrit og einkaskjöl

Háskóli Íslands er með EndNote-leyfi fyrir nemendur og starfsfólk. EndNote er forrit sem hjálpar til við að halda utan um heimildir, gera tilvísanir í texta og búa til heimildaskrár samkvæmt tilteknum staðli.
Hægt er að tengja forritið við Word og setja þar tilvísanir og heimildir sjálfkrafa inn í skjöl. EndNote sparar tíma og auðveldar heimildavinnu til muna. Forritið virkar bæði með Windows og Mac stýrikerfum, leiðbeiningar um uppsetningu.

Áminning um skiladag er að jafnaði send á netfang lánþega. Það er þó alfarið á ábyrgð lánþega að gögnum sé skilað á réttum tíma. Notendur geta endurnýjað lán sín sjálfir með því að vera skráður inn á lbs.leitir.is með lykilorði sínu. Ef gögnum er skilað eftir að útlánstími rennur út eru greiddar dagsektir samkvæmt gjaldskrá. Landsbókasafn – Háskólabókasafn sendir innköllunarbréf tvisvar sinnum eftir skiladag. Ef sú innköllun ber ekki árangur fara gögn í innheimtu hjá Motus.

Safnið hefur umsjón með rekstri alþjóðlega bóknúmerakerfisins á Íslandi. Úthlutun er útgefendum að kostnaðarlausu.

Safnið annast úthlutun ISMN númera fyrir íslenska nótnaútgáfu.

ISSN-númerum er úthlutað fyrir blöð, tímarit, ritraðir og árbækur. Æskilegt er að sækja um ISSN-númer fyrir ný tímarit áður en fyrsta tölublað er gefið út.

Íslandssafn er á 1. hæð Þjóðarbókhlöðunnar. Þar er safnað og varðveitt efni sem gefið er út á Íslandi og efni sem gefið er út erlendis og varðar Ísland og Íslendinga.

Gestir geta notað lestrarsalinn sem er sameiginlegur með Handritasafni.

Lagabókasafn Háskóla Íslands er á 3. hæð í Lögbergi, húsi Lagadeildar HÍ. Safnið er opið öllum, en útlán safngagna eru að mestu bundin við nemendur og kennara Lagadeildar. Afgreiðslutími getur breyst eftir árstíma.

Nánari upplýsingar: lagabokasafn (hjá) landsbokasafn.is eða í síma 525 4372.

Landsaðgangur að rafrænum áskriftum er meðal lögbundinna verkefna safnsins. Öll rafræn gögn í landsaðgangi eru aðgengileg á vefnum hvar.is.
Umsjónarmaður verkefnisins er Birgir Björnsson. Fyrirspurnir og ábendingar má senda á hvar (hjá) landsbokasafn.is eða í síma 5255711

Leiðarvísar um heimildir í einstökum fögum, heimildavinnu og aðrar hagnýtar leiðbeiningar.

Í bókasafninu eru 144 skápar. Flestir skáparnir eru fyrir gesti sem nota safnið að staðaldri og vilja geyma gögn sín þar frá degi til dags yfir lengri tíma, allt upp í misseri. Lyklar eru afhentir í þjónustuborði á 2. hæð gegn framvísun bókasafnsskírteinis og greiðslu tryggingagjalds, sjá gjaldskrá. Tryggingagjald er endurgreitt þegar lykli er skilað.
Á 2. hæð eru skápar sem leigðir eru út í styttri tíma, 1-2 daga.
Frekari upplýsingar er að finna í bæklingi sem liggur frammi á safninu eða í tölvupósti utlan (hjá) landsbokasafn.is

Umsókn um leigu á kennslustofu. Kennslustofan er á 3. hæð og þar eru 24 sæti.

Á 3. og 4. hæð eru 26 lesherbergi sem fyrst og fremst eru ætluð fræðimönnum, nemendum í framhaldsnámi á háskólastigi og öðrum sem vinna að ákveðnum verkefnum og þurfa að nota rit safnsins í því skyni. Hægt er að taka lesherbergin á leigu í mánuð í senn. Sækja skal um lesherbergi á sérstökum eyðublöðum (sjá reglur um úthlutun og sjá gjaldskrá).

Á 1. hæð í Íslandssafni: Starfsfólk tekur ljósrit af efni safnsins fyrir notendur. Greitt er fyrir hvert blað (sjá gjaldskrá).
Á 2. hæð eru ljósritunarvélar sem einnig eru skannar. Notendur geta keypt inneign á þjónustuborði á 2. hæð til að geta notað vélarnar (sjá gjaldskrá).

Lánþegar velja sér lykilorð á lbs.leitir.is. Lykilorðið er notað til að skrá sig á „mínar síður“ á lbs.leitir.is. Þegar lánþegi hefur skráð sig getur hann endurnýjað efni, skoðað útlánasögu sína og tekið frá efni. Nánari leiðarbeinar í leiðarvísinum um leitir.is.

Safnið heldur úti efnisorða- og mannanafnaskrá Gegnis. Efnisorðin eru byggð á Kerfisbundnum efnisorðalykli og með áorðnum breytingum sem samþykktar hafa verið í efnisorðaráði. Tillögur um ný efnisorð má senda á efnisordarad (hjá) landskerfi.is.

Miðstöð munnlegrar sögu safnar, skráir og varðveitir munnlegar heimildir um sögu lands og þjóðar og gerir þær aðgengilegar til rannsókna og fræðslu.

Miðstöðin er hluti af Hljóð- og myndsafni Landsbókasafns. Hluti safnkostsins er aðgengilegur á vef Miðstöðvarinnar.

Kennarar geta látið taka frá efni úr safnkosti bókasafnsins, fengið efni útvegað annars staðar frá og/eða látið efni úr einkasafni liggja frammi í námsbókasafni vegna kennslu í einstökum námskeiðum. Efni í námsbókasafni er ýmist til notkunar á staðnum eða lánað út í einn til fjórtán daga, allt eftir óskum kennara. Listi yfir fráteknar námsbækur eru svo aðgengilegir í leiðarvísi námsbókasafnsins.. Námsbókasafn er staðsett á 3. hæð í Þjóðarbókhlöðu.
Allar frekari upplýsingar namsbokasafn (hjá) landsbokasafn.iseða í síma 525 5781.

Námsbókasafn er á 3. hæð í Þjóðarbókhlöðu. Bækur og annað efni úr námsbókasafni er ýmist hægt að nota á safninu eða fá að láni í einn til fjórtán daga. Nemendur eru hvattir til að kynna sér hvort kennarar einstakra námskeiða noti námsbókasafnið til að auðvelda aðgang að kennslubókum, ítarefni og greinum á leslista. Nánari upplýsingar um safnið og listar yfir fráteknar námsbækur fyrir hvert námskeið er í leiðarvísi námsbókasafnsins.
Allar frekari upplýsingar namsbokasafn (hjá) landsbokasafn.is eða í síma 525 5781.

Opin vísindi er rafrænt varðveislusafn fyrir ritrýndar vísindagreinar, doktorsritgerðir og annað efni starfsmanna allra háskóla á Íslandi. Leiðbeiningar um skil í Opin vísindi. Nánari upplýsingar og aðstoð við innsendingu efnis opinvisindi (hjá) landsbokasafn.is eða í síma 525 5685.

Sérfræðingar í upplýsingaþjónustu framkvæma heimildaleit gegn gjaldi, sjá gjaldskrá. Almennt má reikna með að heimildaleit taki fjórar klst. Þessi þjónusta er ekki hugsuð fyrir námsmenn. Þeim stendur til boða leiðsögn í heimildaleit.

Safnið útvegar notendum sínum bækur og tímaritsgreinar frá öðrum háskóla- og rannsóknarbókasöfnum. Leiðbeiningar um hvernig notendur geta pantað bækur og greinar eru í leiðarvísinum Millisafnalán. Safnið er einnig landsmiðstöð millisafnlána, er leiðbeinandi fyrir millisafnalán innlendra safna og eins það safn sem erlend bókasöfn leita til fyrir millisafnalán frá Íslandi. Nánari upplýsingar og fyrirspurnir millisafnalan (hjá) landsbokasafn.is eða í síma 525-5730/32.

Á 2. hæð í þjónustuborði. Greiða þarf fyrir hvert blað (sjá gjaldskrá).
Á 3. hæð: Fyrir nemendur og starfsmenn Háskóla Íslands. Svart/hvít prentun. Kostnaður við prentun dregst af prentkvóta í Uglu.

Rafhlaðan varðveitir og veitir aðgang að útgefnum verkum Íslendinga á rafrænu formi.
Hægt er að senda rafrænt efni inn til varðveislu í Rafhlöðunni hér: Rafræn skil.

Bókasafnið veitir aðgang að fjölda rafrænna gagnasafna og tímarita. Aðgangur er í gegnum háskólanetið eða innskráningu.

Auk eintaks af lokaverkefni skal nemandi skila í Skemmu rafrænni yfirlýsingu um það hvernig aðgangi að verkefni hans skuli háttað. Prentið eyðublaðið, fyllið það út, undirritið og skilið því á PDF-formi í Skemmuna sem sérskjali með ritgerðinni í skrefi 2. Þar er hægt að hlaða upp mörgum skrám en aðeins einni í einu.

Safnið sér um innkaup á ritum fyrir ritakaupasjóð H.Í. Nemendur, fræðimenn og aðrir notendur safnsins geta einnig komið með uppástungur um ritakaup.

Ritver Háskóla Íslands veitir nemendum aðstoð við skrif, heimildanotkun og frágang ritgerða.

Salerni eru hjá lyftum og við tröppurnar á öllum hæðum Þjóðarbókhlöðunnar.

Stærri aðgengileg salerni fyrir hjólastóla eru á 1. og 4. hæð, einnig við lyfturnar.

Skemman er stafrænt varðveislusafn lokaverkefna nemenda á grunn- og meistarastigi. Markmiðið með Skemmu er m.a. að opna sem flestum aðgang að fræðilegu efni og eru nemendur hvattir til að hafa ritgerðir sínar opnar. Sumar deildir hafa sett reglur varðandi aðgang að lokaverkefnum og er nemendum bent á að kynna sér vel verklagsreglur eða aðrar leiðbeiningar um lokaverkefni í sinni deild.
Samkvæmt 54. gr. reglna fyrir Háskóla Íslands nr. 569/2009 skal nemandi sem hyggst útskrifast frá Háskóla Íslands skila inn rafrænu eintaki af lokaverkefni sínu í Skemmuna. Nánari upplýsingar og aðstoð skemman (hjá) landsbokasafn.is.

Starfsmenn bókasafna geta sent inn fyrirspurnir um hvaðeina sem varðar skráningu og Gegni almennt, gegnir (hjá) landsbokasafn.is. Gegnispósturinn er ekki aðeins fyrir starfsmenn bókasafna heldur geta allir, hvort sem þeir eru innan lands eða utan, sent inn fyrirspurnir eða bent á það sem betur má fara.

Safnið tekur að sér að skrá safnkost fyrir smærri söfn þar sem aðföng eru lítil. Í þessu felst flokkun, skráning og tenging í Gegni. Einnig eru rit kjalmerkt sé þess óskað. Nánari upplýsingar veitir skráningarsvið Landsbókasafns gegnir (hjá) landsbokasafn.is.

Starfsfólk skylduskila veitir upplýsingar um hvaða efni er skilaskylt jafnt prentað efni sem rafrænt og hvernig skilum er háttað. Nánari upplýsingar og fyrirspurnir skylduskil (hjá) landsbokasafn.is.

Þjóðarbókhlaðan er við Arngrímsgötu 3, 107 Reykjavík, á háskólasvæðinu vestan Suðurgötu.

Sími: 525 5600.

Heildarskrá rafrænna tímarita í áskrift. Auk þess er aðgangur að ýmsum tímaritum sem eru aðgengileg í opnum aðgangi. Bæði er hægt að leita að titlum tímarita og einstökum tímaritsgreinum.

Hugbúnaðurinn Turnitin styður við endurgjöf kennara til nemenda varðandi fræðileg skrif, tilvitnanir og heimildanotkun. Til ársloka 2026 er í gildi samningur um notkun allra framhalds- og háskóla á Turnitin og hefur Lbs-Hbs umsjón með framkvæmd hans. Hilma Gunnarsdóttir (hilma.gunnarsdottir (hjá) landsbokasafn.is) er verkefnastjóri Turnitin og Sigurbjörg Jóhannesdóttir (sigurbjorg (hjá) hi.is) kennsluráðgjafi háskólakennslu hjá Kennslumiðstöð Háskóla Íslands, hefur umsjón með íslenska aðgangi Turnitin.

Á 1. hæð í lestrarsal Íslandssafns: Aðgangur að Interneti og ritvinnsluforritum
Á 2. hæð á móti þjónustuborði: Aðgangur að Interneti og ritvinnsluforritum. 
Á 3. hæð: Fyrir nemendur og starfsmenn Háskóla Íslands. 
Á 4. hæð: Fyrir nemendur og starfsmenn Háskóla Íslands.

Auk þess eru leitartölvur fyrir lbs.leitir.is á öllum hæðum.

Landsbókasafn Íslands – Háskólabókasafn sér um rekstur og umsýslu útgáfugáttarinnar Ejournals.is, þar sem ritrýnd íslensk fræðitímarit geta birt efni sitt í opnum aðgangi.

Sérfræðingar í upplýsingaþjónustu veita aðstoð við upplýsinga- og heimildaleit. Hafið samband við upplys (hjá) landsbokasafn.is, í síma 525 5685 eða lítið við í þjónustuborði á 2. hæð.

Allir einstaklingar 18 ára og eldri, með lögheimili á Íslandi og íslenska kennitölu, geta tekið bækur að láni hjá Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni.
Bækur og annað efni er lánað út í þjónustuborðum á 2. og 4. hæð. Á 2. hæð er einnig sjálfsafgreiðsluvél. Lánstími er yfirleitt 30 dagar. Sumt efni er lánað skemur, t.d. efni í námsbókasafni en það er staðsett er á 4. hæð. Kennarar við Háskóla Íslands geta beðið um að efni í námsbókasafni sé einungis til afnota á safninu eða lánað í 1 til 7 daga. Kvikmyndir eru lánaðar í 3 daga. Ef efni er ekki til í safninu er hægt að panta það frá öðru bókasafni í millisafnaláni gegn gjaldi. Nemendur og starfsmenn HÍ fá 50% afslátt af þessari þjónustu. Öllum gögnum í útláni skal skila í þjónustuborði á 2. hæð. Yfirlit yfir útlánaþjónustuna.

Lesrými og vinnuborð eru á öllum hæðum Þjóðarbókhlöðunnar og opin öllum gestum. Á prófatíma eru lessæti sérstaklega frátekin nemendum Háskóla Íslands. Rýmra er fyrir hádegi.

Hópar geta bókað hópvinnuherbergi og rætt saman án þess að trufla aðra.

Þráðlausa netið LBS-HotSpot er í öllu húsinu og allir geta tengst því með eigin tæki.

Safnið starfrækir bókasafn fyrir lagadeild Háskóla Íslands á 3. hæð í Lögbergi. Á annarri hæð í Sögu er útibú fyrir Menntavísindasvið og Heilbrigðisvísindabókasafn Landspítala og Háskóla Íslands er í Eirbergi, Landspítala v/Hringbraut.